Vedantaના ચેરમેન અનિલ અગરવાલે જણાવ્યું છે કે ભારત પાસે એટલી સંભાવના છે કે દેશ આયાત કરતાં લગભગ અડધી કિંમતે ઘરઆંગણે તેલ અને ગેસનું ઉત્પાદન કરી શકે. તેમણે દેશને ઊર્જા આત્મનિર્ભરતા તરફ ઝડપથી આગળ વધવા માટે વધુ અન્વેષણ (Exploration) અને સરળ લાયસન્સ નીતિની માંગ કરી છે.
ભારતની આયાત પર ભારે નિર્ભરતા
અગરવાલના જણાવ્યા મુજબ:
- ભારત હાલમાં તેની કુલ જરૂરિયાતમાંથી આશરે 90% તેલ અને ગેસ આયાત કરે છે
- વૈશ્વિક જીઓ-પોલિટિકલ અસ્થિરતા દરમિયાન આ મોટી નબળાઈ બની શકે
- દેશ પાસે અંદાજે 300 અબજ બેરલ સમકક્ષ હાઇડ્રોકાર્બન સંસાધનો છે, પણ તેનો પૂરતો ઉપયોગ થતો નથી
તેમણે કહ્યું કે યોગ્ય નીતિ અને ઝડપી અન્વેષણથી ભારત લાંબા ગાળે આયાત પરનો ભાર ઘટાડી શકે છે.
“અન્વેષણ જ મૂળ છે”
અગરવાલે અમેરિકા (USA)નું ઉદાહરણ આપ્યું, જ્યાં ખુલ્લી નીતિ અને રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ વાતાવરણથી દેશ ઊર્જા આયાતકારથી મોટા ઉત્પાદકમાં પરિવર્તિત થયો.
તેમના અનુસાર:
“Exploration જ આ બિઝનેસનું મૂળ છે. લાયસન્સ અને પ્રોસેસમાં સરળતા લાવીને રોકાણકારોને પ્રોત્સાહન આપવું પડશે.”
તેમણે ચેતવણી આપી કે હાલ ભારતમાં માત્ર લગભગ 200 સક્રિય લાયસન્સ છે, જ્યારે આ સંખ્યા 2,000 સુધી પહોંચી શકે તેવી ક્ષમતા છે.
અડધી કિંમત કેવી રીતે શક્ય?
અગરવાલના મત મુજબ:
- ઘરઆંગણે ઉત્પાદન વધારવાથી ટ્રાન્સપોર્ટ અને આયાત ખર્ચ ઘટશે
- લાંબા ગાળે ફોરેન એક્સચેન્જ બચત થશે
- વૈશ્વિક ભાવમાં અચાનક વધઘટનો અસર ઓછી થશે
જો સ્થાનિક ઉત્પાદન વધે, તો ભારતને ઇંધણ માટે વિદેશી સપ્લાય પર ઓછી નિર્ભરતા રહેશે.
ખાદ્ય આત્મનિર્ભરતાનો ઉદાહરણ
અગરવાલે ભારતના ખાદ્ય સુરક્ષા મોડલનો ઉલ્લેખ કર્યો:
- એક સમય હતો જ્યારે ભારત ખોરાક માટે આયાત પર નિર્ભર હતું
- સરકારની નીતિ અને રાષ્ટ્રીય અભિયાનથી દેશ આત્મનિર્ભર બન્યો
તેમણે સૂચવ્યું કે ઊર્જા ક્ષેત્રમાં પણ આવી જ “મિશન મોડ” દૃષ્ટિ જરૂરી છે.
આગળ શું?
અગરવાલે ભાર મૂક્યો કે:
- નિયમનથી વધુ સુવિધા અને સહકાર (Facilitation) પર ધ્યાન આપવું જોઈએ
- લાયસન્સ અને કાનૂની પ્રક્રિયાની અનિશ્ચિતતા ઘટાડવી જોઈએ
- રોકાણકારો માટે સ્થિર નીતિ વાતાવરણ બનાવવું જરૂરી છે
તેમના મત મુજબ, આ પગલાં ભારતને “વિકસિત ભારત”ના વિઝન તરફ મજબૂત ઊર્જા આધાર આપશે.
નિષ્કર્ષ
ભારત પાસે સંસાધન છે, ટેક્નોલોજી ઉપલબ્ધ છે અને માંગ સતત વધી રહી છે.
પ્રશ્ન હવે એટલો છે કે:
👉 શું દેશ ઝડપી અન્વેષણ અને નીતિ સુધારણા દ્વારા ઊર્જા આત્મનિર્ભરતા હાંસલ કરી શકશે?
Anil Agarwalના નિવેદનથી ઊર્જા સુરક્ષા પર નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જો ઘરઆંગણે ઉત્પાદન વધે, તો ભારત માટે તે આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક રીતે મોટી સિદ્ધિ સાબિત થઈ શકે.
નોંધ: આ લેખ માહિતી માટે છે. તેમાં કોઈ રોકાણ સલાહ સામેલ નથી.