બાંગ્લાદેશમાં તાજેતરમાં યોજાયેલા રેફરેન્ડમમાં લગભગ 70% મતદાતાઓએ July National Charter 2025 ને સમર્થન આપ્યું છે. આ મતદાન સામાન્ય ચૂંટણી સાથે યોજાયું હતું અને દેશના શાસન પ્રણાલીમાં મોટા ફેરફાર લાવવાના પ્રસ્તાવ પર લોકોની સંમતિ માંગવામાં આવી હતી.
Election Commission મુજબ કુલ મતદાન ટકાવારી 60.26% રહી.
મતદાનનું પરિણામ
- ‘Yes’ મત: 4,80,74,429
- ‘No’ મત: 2,25,65,627
- કુલ મતદાન: 60.26%
આ પરિણામ દર્શાવે છે કે બહુમતી લોકોએ Charter ને સમર્થન આપ્યું છે.
July National Charter 2025 શું છે?
July National Charter 2025 એક સુધારાપત્ર છે, જેમાં દેશના શાસન માળખામાં વ્યાપક સુધારાઓ કરવાની વાત છે.
આ Charterમાં કુલ 84 સુધારા મુદ્દા સામેલ છે:
- 47 મુદ્દા માટે બંધારણીય સુધારા જરૂરી
- 37 મુદ્દા કાયદા અથવા પ્રશાસનિક આદેશથી અમલમાં મુકાઈ શકે
આ પ્રસ્તાવ July 2024 ના વિદ્યાર્થી આંદોલન બાદ તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.
Charter શું બદલાવ લાવવા માગે છે?
1️⃣ પ્રધાનમંત્રી માટે સમય મર્યાદા
લાંબા સમય સુધી સત્તા એકજ વ્યક્તિ પાસે ન રહે તે માટે ટર્મ લિમિટ લાગુ કરવાની પ્રસ્તાવના.
2️⃣ બે-સદન સંસદ
100 બેઠકોવાળું Upper House બનાવવાની ભલામણ, જેથી ધારાસભામાં સંતુલન રહે.
3️⃣ કાર્યકારી સત્તામાં ઘટાડો
પ્રધાનમંત્રી કચેરીમાં સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ ઓછું કરવા માટે રાષ્ટ્રપતિની ભૂમિકા મજબૂત કરવાની યોજના.
4️⃣ ન્યાયપાલિકા અને સંસ્થાઓની સ્વતંત્રતા
ન્યાયપાલિકા અને અન્ય સંસ્થાઓને રાજકીય પ્રભાવથી મુક્ત રાખવાના પ્રસ્તાવ.
5️⃣ વિપક્ષની ભાગીદારી
મુખ્ય સંસદીય સમિતિઓમાં વિપક્ષ નેતાઓને સ્થાન આપવાની ભલામણ.
6️⃣ “July Fighters” ને સુરક્ષા
આંદોલનમાં ભાગ લેનાર લોકોને કાનૂની સુરક્ષા આપવા અંગેનો પ્રસ્તાવ.
7️⃣ મહિલાઓનું પ્રતિનિધિત્વ
સંસદમાં મહિલાઓની સંખ્યામાં વધારો કરવાની વાત.
રાજકીય પરિસ્થિતિ
સામાન્ય ચૂંટણીમાં BNP નેતૃત્વવાળા ગઠબંધને 210 બેઠકો જીત્યા છે. નવી સરકાર રચાશે અને Charter અમલીકરણ માટે એક Constitutional Reform Council બનાવવાની યોજના છે.
આ સુધારાઓને 270 કાર્યકારી દિવસોમાં અમલમાં મૂકવાનો લક્ષ્ય છે.
તેનો અર્થ શું?
જો Charter સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં આવે તો:
- બાંગ્લાદેશની શાસન પ્રણાલી બદલાઈ શકે
- સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ ઘટી શકે
- સંસદીય પ્રણાલીમાં સંતુલન વધે
- રાજકીય અને ન્યાયિક સ્વતંત્રતા મજબૂત થાય
પરંતુ બંધારણીય સુધારાઓ માટે સંસદીય પ્રક્રિયા જરૂરી રહેશે.
સંક્ષિપ્ત ઝાંખી
| મુદ્દો | વિગત |
|---|---|
| કુલ સુધારા | 84 મુદ્દા |
| બંધારણીય સુધારા | 47 |
| કાયદાકીય અમલ | 37 |
| મતદાન ટકાવારી | 60.26% |
| ‘Yes’ મત | ~70% |
નિષ્કર્ષ
July National Charter 2025 માટે મળેલું બહુમતી સમર્થન બાંગ્લાદેશમાં રાજકીય અને શાસન માળખામાં મોટા ફેરફાર તરફ સંકેત આપે છે. હવે આગામી પગલાં સરકાર અને સંસદના નિર્ણય પર આધારિત રહેશે.